Hangi Ay Hangi Balık Yenir? İstanbul Balık Mevsimi Takvimi

Hangi ay hangi balık yenir sorusunun kısa cevabı şu: İstanbul’da asıl balık mevsimi eylülden marta kadardır. Palamut eylülde gelir, ekimde en iyi halindedir; lüfer ekimden ocağa sofraların başköşesindedir; kışı kalkan, mezgit ve istavrit taşır. 15 Nisan’dan ağustos sonuna kadar büyük tekneler limanda bekler, tezgâhlar sadeleşir.

Aşağıda Yıldızlar menüsündeki balıklara göre hazırladığımız aylık takvimi, av yasağının ne anlama geldiğini, lüferin boyuna göre neden dört ayrı adı olduğunu ve levrekle çipuranın neden hiç mevsim dışı kalmadığını bulacaksınız.

Aylık balık takvimi: Ocak’tan Aralık’a hangi balık?

Tablo, balıkların İstanbul sofralarında genellikle en lezzetli olduğu ayları ve piyasaya ne geleceğini belirleyen yasal tarihleri birlikte gösteriyor. Tarihler, 11 Ağustos 2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 6/1 Numaralı Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ’den (Tebliğ No: 2024/20) alındı. Tebliğ 1 Eylül 2024 ile 31 Ağustos 2028 arasını kapsıyor. Yine de deniz takvim okumaz: ılık geçen bir sonbahar göçmen balıkları haftalarca geciktirebilir.

Ay	Mevsiminde olan balıklar	Bu ay neler değişir?
Ocak	İri lüfer, kalkan, mezgit, istavrit, lipsoz, kırlangıç	Dil balığı 1 Ocak–15 Şubat arası yasak
Şubat	Kalkan, mezgit, istavrit, lipsoz, kırlangıç	Dil avı 16 Şubat’ta yeniden açılır
Mart	Kalkan, mezgit, dil, levrek	Lüfer, palamut ve uskumru yağını kaybetmeye başlar
Nisan	Mezgit, dil, barbunya, levrek	Palamut 1 Nisan’da, trol, gırgır ve kalkan avı 15 Nisan’da kapanır
Mayıs	Barbunya, dil, levrek, çipura	Büyük tekneler limanda; kıyı balıkçılığı sürer
Haziran	Barbunya, mercan, sinarit, levrek, çipura	Kalkan 16 Haziran’da açılır; lagos 1 Haziran’da kapanır
Temmuz	Mercan, sinarit, istavrit, levrek, çipura	Yerli balık çeşidinin en az olduğu ay
Ağustos	Mercan, sinarit, barbunya, levrek, çipura	15 Ağustos’tan itibaren çapariyle palamut serbest
Eylül	Palamut, çinekop, istavrit, barbunya, lagos	1 Eylül’de trol ve gırgır sezonu açılır; lagos yeniden serbest
Ekim	Palamut, çinekop, sarıkanat, lüfer, istavrit, uskumru, lagos	Lüfer mevsimi asıl şimdi başlar
Kasım	Lüfer, palamut, istavrit, uskumru, kalkan, dil, mezgit	Karadeniz’de hamsi mevsimi açılır
Aralık	Lüfer, kalkan, mezgit, istavrit, uskumru, dil, lipsoz	Lüferin en yağlı dönemi

Hamsi, kasımdan şubata kadar Karadeniz’in ve İstanbul’un kış balığıdır. Yıldızlar’da hamsiyi ara sıcaklarda hamsi tava, mezelerde hamsi salamura ve zeytinli hamsi olarak bulabilirsiniz. Somon ise bizim denizlerimizin balığı değildir; Türkiye’de yetiştirilir ya da ithal edilir, bu yüzden İstanbul’a özgü bir mevsimi yoktur.

Lüfer ne zaman yenir?

İstanbul’un en çok tartışılan balığı lüferdir ve mevsimi kısadır. İstanbul Ticaret Odası’nın başvurusuyla Boğaziçi Lüferi 10 Ocak 2024’te mahreç işareti olarak tescil edildi. Türk Patent ve Marka Kurumu’nun tescil belgesine göre balık yoğun olarak ekim–ocak arasında avlanır ve yağ oranı ekimden mayısa doğru artar.

Pratikte önce küçük boylar gelir: eylül ve ekimde çinekop, sarıkanat. İstanbulluların beklediği iri, yağlı lüfer kasım ve aralıkta tezgâha çıkar. Marta gelindiğinde mevsim kapanmış, balık zayıflamıştır. Lüfer için en doğru tercih, kömür ateşinde bütün olarak ızgaradır.

Çinekop, sarıkanat, lüfer, kofana: boy isimleri ne anlama gelir?

İstanbul balıkçıları lüfere her boyda ayrı bir ad verir. Reşad Ekrem Koçu’nun İstanbul Ansiklopedisi bu boyları bir kiloya kaç balık girdiğine göre sıralar:

1. Defne yaprağı: Kiloda 25–40 adet, en küçük boy.
2. Çinekop: Kiloda 16–20 adet.
3. Sarıkanat: Kiloda 10–14 adet.
4. Lüfer: Kiloda 2–8 adet, asıl lüfer.
5. Kofana: Tanesi bir kilodan ağır.

Asgari av boyları: tezgâhta neye dikkat etmeli?

Boy meselesi yalnızca lezzet değil, yasa meselesidir. Yürürlükteki tebliğe göre lüferin asgari avlanabilir boyu 18 santimetredir; bu boydan küçük balığın avlanması, gemide bulundurulması, karaya çıkarılması, taşınması ve satılması yasaktır. Menüdeki balıklar için diğer bazı sınırlar şöyle: palamut 25, levrek 25, istavrit 13, mezgit 13, uskumru 20, dil 20 ve kalkan 45 santimetre.

Av yasağı ne zaman başlar, ne zaman biter?

Av yasağı, balıkların üreme ve büyüme dönemini korumak için konan kapalı sezondur. 2024–2028 tebliğine göre:

• Dip trolü ve gırgır Karadeniz, Marmara ve Ege’de 15 Nisan–31 Ağustos arasında yasaktır; Akdeniz’de yasak 15 Eylül’e kadar sürer. Yeni sezon 1 Eylül’de açılır, birçok limanda “Vira Bismillah” diye kutlanır.
• Her türlü trol avı Marmara Denizi ile İstanbul ve Çanakkale boğazlarında yıl boyu yasaktır.
• Palamut ve torik 1 Nisan–31 Ağustos arasında yasaktır; 15–31 Ağustos arasında çapariyle avlanabilir.
• Kalkan 15 Nisan–15 Haziran arasında yasaktır.
• Dil ve pisi 1 Ocak–15 Şubat arasında yasaktır.
• Lagos 1 Haziran–31 Ağustos arasında yasaktır.

Yasak büyük endüstriyel yöntemleri hedefler. Ağ ve oltayla çalışan küçük kıyı tekneleri yaz boyunca denize çıkar; temmuzda barbunya, mercan ve istavritin tezgâha gelmesi bundandır.

Levrek ve çipura neden her mevsim bulunur?

Levrek ve çipura, Türkiye’de denizde en çok yetiştirilen iki balıktır; çoğunlukla Ege kıyılarındaki ağ kafeslerde büyütülür. Yetiştiricilik göç takvimine bağlı olmadığı için bu iki balık her ay tezgâhtadır. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Temmuz 2025 piyasa raporuna göre 2024’te üretilen 933 bin ton su ürününün yaklaşık 577 bin tonu yetiştiricilikten geldi; üretimde Muğla ve İzmir ilk sıralarda.

Denizden avlanan levrek ve çipura da vardır, özellikle sonbahar ve kışın; iri olanları ayrıca aranır. Sizin için önemliyse önünüzdeki balığı garsona sorun.

Balık nasıl seçilir, nasıl pişirilir?

Yıldızlar’da, İstanbul’un çoğu balıkçısında olduğu gibi, balığınızı buz üzerindeki tezgâhtan seçersiniz:

1. Gözü parlak ve berrak, solungacı kırmızı, derisi sıkı ve parlak olsun.
2. O gün ne geldiğini, neyin mevsiminde olduğunu sorun.
3. Balık pişmeden önce gramajını ve fiyatını öğrenin; fiyat mevsime ve gramaja göre değişir.
4. Pişirme şeklini garsonla birlikte seçin: ızgara, kiremitte, tuzda, buğulama ya da tava.

Lüfer ve palamut gibi yağlı sonbahar balıkları sade ızgarada iyidir. Kalkan, dil ve levrek gibi ince etli balıklar daha yumuşak pişirmeleri sever. Balığın yanına hangi mezeleri isteyeceğinizi rakı balık sofrası rehberimizde anlattık.

Galata Köprüsü’nde mevsim balığı için rezervasyon

Yıldızlar Restaurant 1980’den beri Haliç’in ağzında balık pişiriyor: önce eski Galata Köprüsü’nde, bugün Yeni Galata Köprüsü’nün alt katında, Eminönü tarafında, Boğaz’a bakan yüzde. Her gün 10:00–02:00 arasında açığız.

Mevsime göre değişen balık listesine ve pişirme seçeneklerine menümüzden göz atın, masanızı rezervasyon formundan ya da +90 212 528 92 48 numaralı telefondan ayırtın.